Rõ ràng là mọi người đều biết đến mục đích để tư duy là gì, nhưng mọi người đường như chẳng bao giờ nói ra điều này, ngay cả nói về mục tiêu tổng thể hoặc những mục tiêu trước mắt. Cấp độ của sự chắc chắn trong lối tư duy được phân cấp từ những suy nghĩ tích cực thái quá tới những suy nghĩ logic mang tính thực tế. Nhưng trong một thế giới thay đổi, sự việc hiếm khi xảy ra như trước.
Chúng ta hãy sử dụng chiếc mũ trắng để xem xem có thể đưa ra điều gì? Nếu chúng ta đã có những sự bảo đảm tương tự trong những năm trước, chi phí chúng ta đã tốn là bao nhiêu? Lối tư duy mũ xanh xác định nhiệm vụ từ đây sẽ được thực hiện. Những chiếc mũ vô hình đó đóng một vai trò quan trọng trong việc tư duy.
Nó cho phép bộ não chúng ta tối đa hoá sự nhạy cảm theo từng hướng, trong từng thời điểm. Chúng ta cần phải khẳng định rằng bất kỳ một quan điểm nào được đưa ra đều nhằm mục đích thoả mãn chính kiến cá nhân. Nhưng nhờ có những chiếc mũ, bạn không phải ngại ngùng khi đón góp ý kiến phê phán.
Mũ đen giúp xem xét vấn đề một cách cẩn trọng để chỉ ra được những yếu điểm của sự việc. Màu xanh tượng trưng cho sự phì nhiêu, sự tăng trưởng và giá trị ươm trồi. Chúng ta cần phải thận trọng để có được những suy nghĩ nằm trong khoảng phù hợp của cấp độ.
Những cảm xúc này không chỉ về vấn đề chúng ta đang bàn bạc, mà có thể đề cập tới cách mà chúng ta đang tiến hành cuộc họp. Chúng ta thấy một người đàn ông rơi ra khỏi máy bay, không cần dù mà vẫn sống bởi vì có điều gì đó bất thường. Nó bao gồm những con số và những sự việc cụ thể có thể kiểm tra được và cả những ý kiến và cảm giác.
Nếu chúng ta có được một người chỉ đạo- chủ trì- như vậy, người này sẽ tập hợp các ý tưởng đưa ra bởi lối tư duy mũ xanh. Nếu có thể, bạn cứ thể hiện hết khả năng của mình, nhưng bạn phải tuân theo luật. Phương pháp tư duy sáu chiếc mũ xuyên suốt những quá trình như vậy.
… Điều mà tôi thực sự muốn làm là vừa tăng giá, lại vừa hạ giá. Chiếc mũ xanh lá cây được sử dụng lúc này để tạo nên những khái niệm mới. Liệu đó có phải là lối tư duy chiếc mũ đen?
Nó yêu cầu người sử dụng hãy cố gắng tỏ ra trung lập và hướng đích khi cung cấp nhũng thông tin. Nhưng nó cũng có thể có ý nghĩa huấn luyện đối với những người này và khiến cho họ có thêm các kỹ năng. Tất cả đều là các khía cạnh của sự tiến triển.
Nhưng ngoài quỹ thời gian đó ra, mọi người không thể lúc nào cũng có tư duy luôn thận trọng. Thường thì chúng ta muốn sử dụng một chiếc mũ này hay một chiếc mũ khác theo đúng thủ tục trong suốt buổi thảo luận. Khả năng trực giác nên được áp dụng giống như cách một người khi cần thiết thì tìm đến một người cố vấn.
Và khi mọi người chuyển sang sử dụng chiếc mũ khác, những người tư duy cũng được phép thay đổi lối tư duy thận trọng. Tôi sẽ bàn tiếp tới vấn đề này ở phần sau. Họ nhìn thấy được những giá trị mà những người xung quanh họ có thể chưa nhìn thấy.