Nhưng bên cạnh việc đem lại tự do để phát huy năng lực cho một số con người, có thể thấy đi hoang cũng tạo ra vô số ma cô, gái làm tiền và trẻ vô thừa nhận. Giữa guồng quay, con người ai sẽ dừng lại và dành thời gian cho nhau. Hơn nữa thì bọn tham nhũng cũng không phải thứ mạt hạng chỉ biết chửi bậy ngoài đường như anh ta, cô ta.
Dù sao nó cũng được tổ chức cả một cuộc thi đặt tên trên báo. Một người đàn bà không đẹp mà đẹp. Bác gái nghe lục đục, hỏi: Làm gì thế con? Học ạ.
Sẽ biến cái gông thành cái vòng đeo cổ hạt cườm. Hoặc các cậu bảo: Đằng ấy chả hiểu quái gì về hiện sinh cả, thế mà cũng nói. Trên đời này, còn biết bao con đường mà mình chưa biết.
Nghĩ cả đến chuyện có thể một người nào đó trong giây phút trăng trối bảo bạn: Hãy hứa với ta con phải có được mảnh bằng đại học. Tôi chỉ có thể đấu tranh vì họ bằng cả cuộc đời nếu tôi có một tấm lòng bao la, nhân ái bẩm sinh và kết hợp rèn luyện. Tôi bảo vâng, chắc họ chế tạo thế nào để có cái mùi chữa bệnh gì gì.
Cũng là để thăm dò phản ứng. Cảm giác như không thể lành lại được. Người ngoài chỉ tin, thờ ơ hoặc chế giễu.
Ông nội tôi, 80 tuổi, ngày xưa mệnh danh là Từ Hải Hà Đông đến giờ vẫn luôn trung thực, khẳng khái đã nói câu: Thì cái thời này nó thế, phải biết lựa. Xét cho cùng thì bác gái không phải một thiên tài về lãnh đạo. Như thế sẽ khổ nhưng sẽ giữ được tử tế.
Nó chỉ chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác. Có lẽ mọi người đều ít thời gian bên cha mẹ. Giọng mẹ bắt đầu ướt.
Phải giữ nó trong lúc này như một người lết đi mãi trong sa mạc tay cầm chai nước nhưng lại muốn mang nó đến với những người trong sa mạc khác rất xa xôi, hư ảo. Định ngoáy mũi phát để kết thúc truyện. Rồi cũng bước vào phòng giám đốc, nói em đã làm được gì đâu.
Bạn mà cứ yên tâm chịu ơn của họ, yên tâm làm những việc mà họ xin cho thì rồi bạn sẽ chỉ thấy nhục và khinh bỉ mình khi viết những dòng này. Mùa đông thì mấy chiếc áo len dày sụ mớ ba mớ bảy. Còn tĩnh tâm mà viết.
Em thì bắt một con khác ở Hawaii và thả vào mảnh vườn sau nhà. Và thế là thế hệ sau lại phải gánh những tàn tích. Năm ngoái, đi chụp phim ở phòng khám tư, có anh bác sỹ xem xong bảo cái xương chốt sau gáy (nguyên văn là xương sàng sau, thử dịch tiếng Việt ra tiếng Việt lần nữa cho dễ hiểu) dày quá khiến não nở ra mà hộp sọ không nở ra được.